Dante İlahi Komedya 11.Kanto Özet
11. Kanto, İlahi Komedya’nın coğrafi ve ahlaki haritasının çizildiği, bir nevi "mola" kantosudur. Dante ve Virgilius, Altıncı Daire’den Yedinci Daire’ye geçmeden önce, aşağıdan gelen geniz yakıcı kokuya alışmak için bir mezarın arkasında dururlar. Bu sırada Virgilius, Cehennem’in geri kalanının yapısını ve günahların neden farklı derecelerde cezalandırıldığını açıklar.
İşte bu mimari ve felsefi kantonun özeti:
1. Kokuya Alışma ve Papa Anastasius'un Mezarı
İkili, dev kayaların oluşturduğu bir yamacın kenarına gelirler. Aşağıdaki derinliklerden (Şiddet ve Hile dairelerinden) gelen dayanılmaz koku nedeniyle bir mezarın arkasına sığınırlar. Mezarın üzerinde şu yazı vardır:
"Sapkın Photinus'un doğru yoldan çıkardığı Papa Anastasius'u koruyorum."
2. Cehennem’in Mantığı: Aristotelesçi Tasnif
Virgilius, zaman kazanmak adına Dante’ye Cehennem’in hiyerarşisini anlatır. Dante'nin sınıflandırması temelde Aristoteles'in Nikomakhos'a Etik kitabına dayanır. Günahlar üç ana başlığa ayrılır:
Ölçüsüzlük (Incontinence): Kontrol edilemeyen insani dürtüler (Şehvet, Oburluk, Cimrilik, Öfke). Bunlar Cehennem’in dış halkalarındadır çünkü Tanrı’yı daha az kızdırırlar.
Şiddet (Violence): Başkasına, kendine veya Tanrı’ya (ve O'nun eserlerine) karşı işlenen suçlar. (7. Daire).
Hile ve İhanet (Fraud & Treachery): İnsanı diğer canlılardan ayıran "akıl" yetisinin kötülüğe alet edilmesidir. Bu yüzden en ağır cezalar buradadır. (8. ve 9. Daire).
3. Neden Hile, Şiddetten Daha Kötüdür?
Dante sorar: "Neden hile yapanlar daha aşağıdadır?" Virgilius’un cevabı nettir:
Şiddet hayvanlarda da olan bir güdüdür.
Hile ise sadece insana özgü olan "akıl" ile yapılır. Akıl, Tanrı'nın insana verdiği en yüce hediyedir. Bu hediyeyi başkasını kandırmak için kullanmak, ilahi doğaya en büyük saldırıdır.
4. Tefecilik Üzerine Bir Ders
Dante, tefecilerin neden Tanrı’ya karşı şiddet uygulamış sayıldığını sorar. Virgilius bunu felsefi bir temele oturtur:
Doğa, Tanrı’nın sanatıdır.
İnsan emeği, doğanın (yani Tanrı’nın sanatının) izinden gider.
Tefeci ise ne doğadan ne de emekten kazanç sağlar; parayı parayla doğurtmaya çalışarak Tanrı’nın düzenine "şiddet" uygulamış olur.
11. Kanto’nun Ezoterik ve Astrolojik Kapanışı
Kanto, Virgilius'un gökyüzündeki yıldızların konumuna bakarak zamanı tayin etmesiyle biter:
Balıklar (Pisces) burcu ufukta yükselmektedir.
Büyük Ayı (The Wain) takımyıldızı kuzeybatı rüzgarının estiği yöne (Caurus) doğru yatmıştır.
Bu, yolculuğun Cumartesi sabahı (Kutsal Cumartesi) saat 04:00 ile 05:00 sularında olduğunu gösterir. Astrolojik olarak Balık burcunun yükselmesi, şafağın yaklaştığını ama henüz karanlığın hakim olduğunu simgeler.
Sembolik Önem
Bu kanto, Cehennem’in rastgele bir işkencehane değil, İlahi Adalet'in matematiksel ve mantıksal bir yansıması olduğunu kanıtlar. Dante, "akıl" ve "irade"yi merkeze koyarak insanın sorumluluğunu vurgular.
Bir sonraki adımda Dante ve Virgilius, Yedinci Daire’ye inecek ve orada yarı insan yarı boğa olan korkunç Minotaurosile karşılaşacaklar.
Yorumlar
Yorum Gönder